NGHỆ

(Tản mạn về dòng chảy tâm Tham,
chuyện kinh doanh và vô thức tập thể)

Cách duy nhất để làm dòng tiền lưu thông mạnh hơn trong xã hội, đó là kích thích lòng ‘tham’ của con người tăng lên. Nói mỹ miều là ‘kích cầu’.

Nên bản chất sâu nhất của kinh doanh, rõ nhất là mảng sales & marketing, đó là làm cái tâm ‘tham’ của người dùng được kích hoạt lên và được bồi thêm một cách mạnh mẽ.

Nghe hơi tư kiến, nhưng anh em cứ quan sát kỹ vào từng thứ một mà anh em đã mua và đang sử dụng, nó ẩn chứa hết mấy cái tôi vừa ghi.

Ví dụ, tôi bán cho khách hàng 1 đôi giày, tôi không thể nói với anh ấy là anh có thể mang 1 đôi dùng cả đời luôn, chứ đừng mua thêm đôi thứ 2 làm gì. Chẳng có hãng giày nào lại muốn bán 1 đôi cho duy nhất 1 khách hàng, phải upsale, phải bán chéo (cross sale), làm sao để bán được nhiêu đôi giày nhất trong vòng đời của một khách hàng.

Một cái dễ quan sát hơn nữa, anh em có bao giờ hỏi, người ta có thể sản xuất ra một chiếc xe máy với độ bền 20-30 năm, thậm chí 40-50 năm không?

Hoàn toàn có thể,
và nó đã từng có.

mấy dòng xe dream Thái những năm 90’s có mặt ở VN, nếu tính đến bây giờ chắc hơn 35 năm tuổi rồi, anh em nào đã từng sở hữu thì sẽ thấy chất lượng của nó thế nào.

Ngành xe máy hay ô tô bây giờ, không chủ trương sản xuất những sản phẩm có tuổi đời dài như thế nữa, như xe Toyota Camry, thuộc loại trâu cày nhất ở Mỹ, cũng phải tầm 15 năm là phải thay mới. Còn lại thì đa phần máy móc tầm 10 năm là quay đầu.

Không riêng mảng xe cộ đâu, nó xảy ra ở rất nhiều mảng khác. Tầm 4-5 năm là model mới phải ra để người ta có ‘nhu cầu’ thay đổi.

Hầu như các hình thức kinh doanh, ngoài cái cốt lõi cơ bản nhất là giải quyết vấn đề thực-sự-cần của khách hàng thì đồng thời cũng cố tình tạo ra nhiều cái cần-ảo, để khách hàng cảm thấy là mình cần thêm nữa, dù thực tế nó hoàn toàn không cần thiết, nói thẳng ra là dư thừa.

Tôi dân gốc marketing, tốt nghiệp QTKD, ra trường loay hoay thời gian thì lên quản lý cấp trung, rồi nhân duyên thế nào, dẫn đến làm Giám đốc điều hành của cả một cái bệnh viện đa khoa. Chỗ tôi làm có luôn phẩu thuật thẩm mỹ, va chạm trong ngành này tầm 4 năm hơn, không biết sao lúc nào tôi cũng lấn cấn trong lòng, thấy không yên.

Chuyện là, nhà đầu tư và chủ bệnh viện thì muốn số đẹp, để cuối năm còn chia lãi nữa chứ. Nói chung làm ăn thì phải ra tiền, luật chơi rồi, muốn ra tiền thì bên kinh doanh tư vấn và marketing phải đẩy cho thật mạnh.

Đỉnh điểm, đội tư vấn khách hàng bị ép doanh số quá nên khi tư vấn được khách hàng nào thì phải tư vấn làm sao để họ sửa nhiều món trên người nhất.

Anh em nắm kịp không?

Ví dụ, khách hàng định sửa mũi thôi, nhưng tư vấn viên muốn có hoa hồng thêm, đạt doanh số để giữ job, thì sẽ cố tư vấn thêm làm mắt, làm ngực, trắng da, hút mỡ, v.v… trẻ hóa da, nói chung là bán combo thật nhiều.

Cái lấn cấn trong lòng tôi, đó là, có những dịch vụ khách họ thực sự không cần, ví dụ cái mũi họ trông cũng ổn và đẹp rồi, 8/10 điểm. Nhiều lúc sửa không lên 9 điểm mà tụt xuống 5-6 điểm thì tội người ta.

Có những trường hợp không cần hút mỡ, chỉ cần ăn uống kỹ tý, thể thao chăm vào là tan ngay, cái quan trọng là nó giữ lâu dài. Còn nếu mỡ quá mà muốn hút thì nó khác rồi, cái đó tôi không cản.

Hằng ngày, nghe bên phòng kinh doanh báo lên tôi, hôm nay tụi em upsale với bán combo được bao nhiêu khách, mà trong lòng tôi cứ mâu thuẫn và bức rức rất nhiều anh em ah. Được tiền cho doanh nghiệp mà tôi thấy ‘nuốt không trôi’.

Cả bên marketing, chạy đủ kênh, đeo bám khách hàng đến tận răng, mà anh em biết, đỉnh điểm cách đây 7-8 năm thì ngành Thẩm Mỹ cực kỳ thịnh ở VN, cũng là ngành chi quảng cáo nhiều nhất các kênh mạng xã hội như phây, gú gồ lúc đó. Hốt tiền nhiều lắm.

Marketing làm sao để khách hàng ám ảnh, từ không có nhu cầu mà thành có nhu cầu luôn, để còn chốt sale chứ.

Đây cũng là một lý do tôi quyết định không theo nghiệp quản trị nữa, nhất là làm cho ngành thẩm mỹ, để qua Mỹ định cư luôn.

Tưởng ‘trốn’ vậy là êm rồi, qua đây làm kỹ sư bo mạch, ông anh thân dạy nghề cho rồi dẫn đi làm luôn… Ai ngờ, vào làm kỹ sư cho quân đội, mà toàn gắn bo mạnh cho vũ khí và máy bay chiến đấu. Vũ khí bán ngon thì tôi mới có việc, lại lấn cấn tập 2. Tuy nhiên, cũng có làm cho tàu không gian và các thiết bị y tế công nghệ cao để cứu người nữa.

Anh em thấy đấy,

Ra đời kiếm tiền, rất khó để anh em tách bạch ra khỏi cái ‘dòng chảy’ tâm tham đang len lỏi rất sâu trong vô thức cộng đồng của chúng ta.

Rất khó, để anh em thực sự tỉnh táo, để nhìn rõ cái gì nên, cái gì không nên. Nhiều lúc đồng tiền và quyền lực, cái danh, làm cho chúng ta si mê như kẻ mù.

Cách để tâm tham của chúng ta nó chạy mạnh hơn, đó là tạo ra những sân chơi để người ta ‘so sánh’ nhiều hơn, phải so mình với người này, người kia, có này, có kia, kèm những tiêu chuẩn mới thì anh em mới phát sinh nhu cầu chứ.

Mà còn nơi nào tuyệt vời hơn để so nhau là các trang mạng xã hội online nữa, người ta càng chia sẻ, càng so sánh, lòng tham tăng thêm thì dòng tiền càng chạy mạnh.

Nghe hơi tiêu cực, nhưng công bằng mà nói, nếu anh em có quan sát và biết đãi vàng thì cũng hưởng được nhiều cái lợi của việc chia sẻ trên mạng xã hội mang lại.

Cơ bản, công nghệ, mạng xã hội, gần nhất là trí tuệ nhân tạo, cũng như lửa thôi,

biết dùng lửa thì có cơm ăn,
không biết dùng thì phỏng tay,

nên anh em hãy dùng nó cho thận trọng vào,

Tái bút:
năm ngoái, có một bạn đọc Nghệ, bảo nhà em bán thịt chó, có gây nghiệp nặng không. Tôi bảo, nếu bỏ được thì tốt, không thì phải rút từ từ. Tuần rồi, bạn khoe tôi, đã dẹp tiệm chó rồi, giờ bán đồ uống cà phê trà nhẹ nhàng thôi.

Tui cũng mừng lây, nhưng cũng bảo thêm, nhớ coi cà phê nguồn gốc ở đâu.

Nói chung làm ăn kinh doanh đúng nghĩa ‘tử tế’ và đúng nhân quả thì nó khó và chậm thật đó, nhưng cái quý nhất là anh em nuốt trôi.

Chỉ vậy thôi,
còn không là anh em bay màu nhanh lắm,
nó đang diễn ra.

Cheers
Bác 7B

——
Hình của NorroBey